Trào lưu sử dụng “nước tiểu tự thân” để làm đẹp và chăm sóc sức khỏe đang lan truyền trở lại trên mạng xã hội, thu hút nhiều ý kiến trái chiều và khiến giới chuyên môn lo ngại về những nguy cơ tiềm ẩn đối với sức khỏe cộng đồng.
Trên nhiều nền tảng, không khó để bắt gặp các nội dung chia sẻ việc dùng nước tiểu để bôi lên da, rửa mặt, thậm chí uống với mục đích “thải độc”, cải thiện sức khỏe hoặc hỗ trợ điều trị bệnh. Một số người còn cho rằng đây là phương pháp “tự nhiên”, “không hóa chất” và có lợi cho cơ thể.
Tuy nhiên, theo ThS.BS Trần Quốc Phong, Trưởng đơn vị Tiết niệu Bệnh viện An Bình, đây là quan niệm thiếu cơ sở khoa học và tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu áp dụng tùy tiện.
Theo bác sĩ Phong, nước tiểu là sản phẩm thải của cơ thể, được tạo thành sau quá trình lọc máu tại thận nhằm loại bỏ các chất dư thừa và cặn bã chuyển hóa ra ngoài. Thành phần của nước tiểu bao gồm ure, creatinin, axit uric cùng nhiều chất mà cơ thể không còn nhu cầu giữ lại.
“Một trong những hiểu lầm phổ biến hiện nay là cho rằng nước tiểu hoàn toàn vô trùng nên có thể sử dụng lại cho cơ thể. Thực tế, điều này không chính xác, đặc biệt ở những người có nhiễm trùng đường tiết niệu hoặc các bệnh lý tiềm ẩn,” bác sĩ Phong cho biết.
Theo các chuyên gia, nước tiểu không phải môi trường “sạch tuyệt đối” như nhiều người nghĩ. Việc sử dụng nước tiểu theo các phương pháp truyền miệng có thể gây kích ứng da, viêm da hoặc làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn, nhất là khi bôi lên vùng da nhạy cảm hoặc có tổn thương hở.
Không chỉ dừng lại ở nguy cơ kích ứng, điều đáng lo hơn là việc tin vào các phương pháp chưa được kiểm chứng có thể khiến nhiều người trì hoãn điều trị đúng cách. Trong thực tế, không ít trường hợp bệnh nhân nghe theo các trào lưu trên mạng, tự áp dụng các “mẹo dân gian” thay vì đi khám chuyên khoa, dẫn đến bệnh lý tiến triển nặng hơn khi nhập viện.
Theo ThS.BS Trần Quốc Phong, đến nay chưa có bằng chứng khoa học đáng tin cậy nào chứng minh việc sử dụng nước tiểu có thể làm đẹp hoặc điều trị bệnh hiệu quả như những gì đang được lan truyền trên mạng xã hội.
“Điều nguy hiểm của những trào lưu này nằm ở việc chúng tạo cho người dân cảm giác đây là phương pháp an toàn chỉ vì gắn với chữ ‘tự nhiên’. Nhưng trong y khoa, tự nhiên không đồng nghĩa với vô hại,” bác sĩ Phong nhấn mạnh.
Các chuyên gia cũng cho rằng sự lan truyền mạnh mẽ của những nội dung thiếu kiểm chứng phản ánh thực trạng nhiều người đang tìm kiếm các phương pháp chăm sóc sức khỏe “nhanh”, “rẻ” hoặc mang tính truyền miệng thay vì tiếp cận thông tin y khoa chính thống. Trong môi trường mạng xã hội, những nội dung gây tò mò hoặc đi ngược hiểu biết thông thường thường dễ thu hút sự chú ý, từ đó tạo hiệu ứng lan truyền dù chưa được xác thực.
Bệnh viện An Bình khuyến cáo người dân không nên tự ý áp dụng các phương pháp chăm sóc sức khỏe hoặc làm đẹp chưa được kiểm chứng khoa học. Khi có nhu cầu điều trị bệnh lý hoặc cải thiện tình trạng da, người dân nên tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn phù hợp và an toàn.
Theo các bác sĩ, chăm sóc sức khỏe đúng phương pháp không chỉ giúp đạt hiệu quả lâu dài mà còn tránh được những rủi ro không đáng có cho cơ thể. Trong bối cảnh các trào lưu sức khỏe lan truyền ngày càng nhanh trên mạng xã hội, việc tiếp cận thông tin có chọn lọc và dựa trên cơ sở khoa học trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.