Nhiều người chỉ nghĩ đến tiêm vắc xin khi cần phòng bệnh cho trẻ nhỏ hoặc khi có dịch bệnh xuất hiện. Tuy nhiên, người cao tuổi và người mắc bệnh mạn tính cũng là những nhóm cần được quan tâm đến tiêm chủng. Việc tư vấn, rà soát lịch tiêm ngay trong những lần tái khám định kỳ có thể giúp người bệnh chủ động phòng ngừa các bệnh truyền nhiễm.
Tại Hội nghị Khoa học Kỹ thuật Bệnh viện An Bình năm 2026, ThS.BS.CK2 Nguyễn Ngọc Hiển – Trưởng phòng Kế hoạch Tổng hợp, Trưởng Đơn vị Tiêm chủng Bệnh viện An Bìnhtrình bày báo cáo “Vai trò tiêm chủng trong chăm sóc sức khỏe toàn diện: Cơ hội, thách thức và giải pháp phát triển bền vững tại Bệnh viện An Bình”.
Theo báo cáo, chăm sóc sức khỏe cần chuyển dần từ việc điều trị khi bệnh đã xuất hiện sang chủ động phòng ngừa từ sớm. Trong đó, tiêm chủng là một trong những biện pháp dự phòng cần được tích hợp vào quá trình khám và điều trị thường quy.
Vì sao người cao tuổi và người mắc bệnh mạn tính cần quan tâm đến tiêm chủng?
Khi tuổi càng cao, hệ miễn dịch có xu hướng suy giảm khả năng đáp ứng với các tác nhân gây bệnh. Tình trạng này được gọi là lão hóa miễn dịch.
Bên cạnh đó, những thay đổi liên quan đến quá trình viêm kéo dài theo tuổi cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng bảo vệ của cơ thể.
Đối với người mắc bệnh mạn tính, việc phòng ngừa nhiễm trùng càng cần được chú trọng trong quá trình chăm sóc sức khỏe lâu dài.
Trong báo cáo, ThS.BS.CK2 Nguyễn Ngọc Hiển đề cập những tiến bộ của công nghệ vắc xin, đặc biệt là vắc xin tái tổ hợp không sống có sử dụng hệ thống chất bổ trợ nhằm tăng cường đáp ứng miễn dịch.
Một số kết quả nghiên cứu được giới thiệu cho thấy vắc xin phòng bệnh do virus hợp bào hô hấp (RSV) và vắc xin phòng zona tái tổ hợp có hiệu lực bảo vệ đáng chú ý ở người lớn tuổi trong các nhóm đối tượng được nghiên cứu.
Tuy nhiên, mỗi loại vắc xin có chỉ định, lịch tiêm và điều kiện sử dụng riêng. Người bệnh cần được bác sĩ đánh giá để lựa chọn phù hợp với độ tuổi, bệnh nền và tình trạng sức khỏe.
Đi tái khám bệnh mạn tính cũng là dịp kiểm tra lịch tiêm vắc xin
Một trong những nội dung đáng chú ý của báo cáo là vai trò của bác sĩ điều trị trong việc phát hiện những người có nhu cầu tiêm chủng.
Tại Bệnh viện An Bình, số liệu khảo sát cho thấy bác sĩ lâm sàng có vai trò quyết định trong 63,3% lượt tiêm chủng ở người lớn. Trong các khoa được thống kê, Khoa Tim mạch chiếm tỷ lệ chỉ định tiêm chủng cao nhất, tiếp theo là Khoa Hô hấp và Đơn vị Thận nhân tạo.
Điều này cho thấy việc tư vấn tiêm chủng không nhất thiết chỉ diễn ra tại phòng tiêm. Người bệnh có thể được bác sĩ đang theo dõi bệnh nền rà soát nhu cầu phòng bệnh ngay trong quá trình khám, điều trị.
Với người mắc bệnh mạn tính đã ổn định, lần tái khám định kỳ là cơ hội thuận lợi để trao đổi về lịch sử tiêm chủng, những mũi còn thiếu và thời điểm tiêm phù hợp.
Đối với người điều trị nội trú, bác sĩ cũng có thể đánh giá nhu cầu tiêm chủng trước khi xuất viện, khi tình trạng sức khỏe cho phép.
Tiêm đúng, tiêm đủ quan trọng hơn số lượng mũi tiêm
Theo ThS.BS.CK2 Nguyễn Ngọc Hiển, nguyên tắc cốt lõi trong hoạt động tiêm chủng tại Bệnh viện An Bình là “Tiêm đúng – Tiêm đủ – Đạt hiệu quả”.
Điều này có nghĩa chất lượng tiêm chủng không chỉ được đánh giá qua số mũi tiêm thực hiện, mà còn ở việc lựa chọn đúng người cần tiêm và hoàn thành lịch tiêm theo chỉ định.
Đối với người cao tuổi hoặc đang điều trị bệnh mạn tính, trước khi tiêm vắc xin nên:
– Thông báo cho bác sĩ về các bệnh đang mắc, thuốc đang sử dụng và tiền sử dị ứng hoặc phản ứng sau tiêm.
– Mang theo sổ hoặc thông tin về những vắc xin đã tiêm trước đây.
– Trao đổi với bác sĩ về loại vắc xin phù hợp và thời điểm tiêm khi bệnh nền đang được kiểm soát.
– Ghi nhớ lịch tiêm tiếp theo, đặc biệt với những vắc xin cần nhiều liều để hoàn thành phác đồ.
Người bệnh không nên tự cho rằng mình không thể tiêm vắc xin chỉ vì tuổi cao hoặc đang mắc bệnh mạn tính. Ngược lại, cũng không nên tự quyết định tiêm khi chưa được đánh giá các điều kiện an toàn và chỉ định cụ thể.
Chủ động hỏi bác sĩ về tiêm chủng trong lần khám tiếp theo
Báo cáo tại hội nghị cho thấy số mũi tiêm hằng tháng tại Bệnh viện An Bình tăng từ 286 mũi vào tháng 6/2025 lên 800 mũi vào tháng 7/2026.
Đáng chú ý, tỷ trọng người tiêm trên 16 tuổi tăng từ 36% lên 73,4%. Riêng tháng 7/2026, nhóm từ 50 tuổi trở lên chiếm gần một nửa tổng số lượt tiêm.
Những số liệu này phản ánh sự chuyển dịch trong hoạt động tiêm chủng của bệnh viện, với sự quan tâm ngày càng lớn đến nhóm người trưởng thành, đặc biệt là người cao tuổi và người có bệnh nền.
Về lâu dài, Bệnh viện An Bình định hướng ứng dụng hệ thống quản lý để nhắc lịch tiêm theo tuổi và bệnh nền, đồng thời tăng cường tư vấn tiêm chủng tại các khoa khám, chữa bệnh.
Đối với người dân, thông điệp quan trọng là đừng chỉ quan tâm đến thuốc điều trị mà bỏ qua các biện pháp phòng bệnh. Trong lần tái khám tiếp theo, người cao tuổi và người mắc bệnh mạn tính có thể chủ động hỏi bác sĩ: “Với tình trạng sức khỏe hiện tại, tôi cần tiêm bổ sung những vắc xin nào?”.
ThS.BS.CK2 Nguyễn Ngọc Hiển nhấn mạnh: “Một cuộc trao đổi ngắn có thể giúp người bệnh nhận diện những cơ hội phòng bệnh mà trước đây mình chưa chú ý”.
Ngày 17/10/2026, Bệnh viện An Bình tổ chức Hội nghị Khoa học Kỹ thuật năm 2026 với gần 500 đại biểu tham dự. Chương trình gồm 32 báo cáo khoa học thuộc ba chuyên đề Ngoại khoa, Nội khoa và Điều dưỡng, tập trung cập nhật kiến thức và chia sẻ kinh nghiệm thực hành trong khám, chữa bệnh.
Trong đó, báo cáo của ThS.BS.CK2 Nguyễn Ngọc Hiển giới thiệu mô hình tích hợp tiêm chủng vào hoạt động chăm sóc sức khỏe tại bệnh viện, đặc biệt với người cao tuổi và người mắc bệnh mạn tính. Báo cáo nhấn mạnh vai trò của bác sĩ điều trị trong tư vấn, rà soát và chỉ định tiêm chủng phù hợp. |
