Trí tuệ nhân tạo (AI) đang ngày càng được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực, trong đó có y tế. Từ hỗ trợ xây dựng nội dung truyền thông, minh họa hình ảnh đến tham khảo thông tin và phát triển các công cụ phục vụ công việc, AI mang lại nhiều cơ hội nâng cao hiệu quả làm việc. Tuy nhiên, việc ứng dụng AI tại bệnh viện cần đi đôi với trách nhiệm, tính minh bạch, bảo mật thông tin và tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ.
Tại Bệnh viện An Bình, AI hiện được sử dụng ở mức cơ bản, chủ yếu hỗ trợ minh họa hình ảnh cho các bài viết và tham khảo một số nội dung trên Internet. Các thông tin, hình ảnh trước khi đưa vào sử dụng cần được kiểm tra, chọn lọc và kiểm duyệt nhằm bảo đảm tính chính xác, phù hợp và đáp ứng yêu cầu chuyên môn.
Ứng dụng AI trong công việc y tế: Cần kiểm tra và kiểm duyệt thông tin
AI có thể hỗ trợ nhân viên y tế và các bộ phận chuyên môn trong một số công việc như xây dựng nội dung, tìm kiếm ý tưởng, minh họa hình ảnh hoặc tham khảo thông tin. Tuy nhiên, kết quả do AI tạo ra không phải lúc nào cũng chính xác, đầy đủ hoặc phù hợp với bối cảnh thực tế.
Vì vậy, khi sử dụng AI trong công việc tại bệnh viện, cần lưu ý:
- Kiểm chứng thông tin: Đối chiếu nội dung với các nguồn đáng tin cậy, tài liệu chuyên môn và hướng dẫn hiện hành.
- Kiểm duyệt hình ảnh: Đánh giá tính chính xác, mức độ phù hợp và nguồn gốc hình ảnh trước khi công bố.
- Bảo mật dữ liệu: Không đưa thông tin nhận diện người bệnh, hồ sơ bệnh án hoặc dữ liệu nội bộ nhạy cảm vào các công cụ AI khi chưa được phép và chưa đáp ứng yêu cầu bảo mật.
- Chịu trách nhiệm về nội dung: Người sử dụng cần rà soát, chỉnh sửa và chịu trách nhiệm đối với sản phẩm cuối cùng trước khi đưa vào sử dụng.
Đặc biệt, đối với các nội dung liên quan đến sức khỏe, chẩn đoán và điều trị, AI chỉ nên đóng vai trò hỗ trợ phù hợp; không thay thế việc đánh giá chuyên môn và quyết định của nhân viên y tế có thẩm quyền.
Sử dụng AI tạo mã nguồn, website và phần mềm: Lưu ý quyền tác giả
Bên cạnh việc hỗ trợ nội dung và hình ảnh, AI còn có khả năng tạo mã nguồn, thiết kế website, phát triển công cụ điểm danh, phần mềm hoặc hỗ trợ xây dựng các đề tài sáng kiến. Đây là những sản phẩm cần được xem xét kỹ về nguồn gốc, quyền sử dụng và mức độ đóng góp của người thực hiện.
Việc sử dụng AI để tạo mã nguồn không đồng nghĩa với việc cá nhân mặc nhiên có quyền nhận toàn bộ mã nguồn là sản phẩm sáng tạo độc lập của mình. Mã nguồn do AI đề xuất có thể chứa thành phần dựa trên tài liệu, thư viện, mã nguồn có sẵn hoặc nội dung chịu các điều kiện cấp phép khác nhau.
Do đó, khi phát triển sản phẩm có sự hỗ trợ của AI, cần:
- Kiểm tra nguồn gốc mã nguồn: Rà soát các thư viện, đoạn mã và tài nguyên được sử dụng trong sản phẩm.
- Tuân thủ điều kiện cấp phép: Xác định các điều khoản liên quan đến quyền sử dụng, chỉnh sửa, phân phối và thương mại hóa khi áp dụng.
- Minh bạch về việc sử dụng AI: Ghi nhận công cụ AI và phạm vi hỗ trợ khi phù hợp với quy định, yêu cầu của đơn vị hoặc thể lệ của đề tài.
- Làm rõ đóng góp của con người: Thể hiện phần phân tích, thiết kế, kiểm thử, chỉnh sửa và cải tiến thực sự do người thực hiện đảm nhiệm.
- Đánh giá an toàn và chất lượng: Kiểm tra tính đúng đắn, bảo mật và khả năng vận hành của sản phẩm trước khi đưa vào sử dụng thực tế.
Đối với các phần mềm hoặc công cụ phục vụ hoạt động bệnh viện, việc kiểm tra còn cần chú trọng đến an toàn thông tin, quyền truy cập và nguy cơ ảnh hưởng đến hoạt động chuyên môn.
Tôn trọng bản quyền khi sử dụng nội dung và hình ảnh do AI tạo ra
Một vấn đề quan trọng khi ứng dụng AI là xác định quyền sử dụng đối với hình ảnh, văn bản, mã nguồn và các tài nguyên liên quan. Không nên mặc định rằng mọi sản phẩm do AI tạo ra đều không có bản quyền hoặc có thể tự do sử dụng, chỉnh sửa và công bố.
Trước khi sử dụng sản phẩm AI trong bài viết, tài liệu hoặc đề tài sáng kiến, cần xem xét điều khoản của công cụ, nguồn dữ liệu và tài nguyên đầu vào, cũng như các quy định pháp luật hiện hành về sở hữu trí tuệ.
Việc ghi rõ nguồn tham khảo, công cụ AI hoặc mức độ hỗ trợ của AI khi phù hợp giúp tăng tính minh bạch, đồng thời góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên liên quan.
Đối với các sản phẩm có yêu cầu xác định tác giả hoặc đánh giá tính sáng tạo, cần phân biệt rõ phần nội dung do AI hỗ trợ tạo ra với phần đóng góp sáng tạo thực sự của con người. Cách ghi nhận cụ thể nên căn cứ vào quy định áp dụng cho từng loại sản phẩm và từng trường hợp.
Sử dụng AI có trách nhiệm, hướng đến môi trường y tế chuyên nghiệp
Ứng dụng AI hiệu quả không chỉ nằm ở khả năng tạo ra nội dung nhanh chóng mà còn ở cách con người kiểm soát, đánh giá và sử dụng kết quả một cách có trách nhiệm.
Tại Bệnh viện An Bình, việc từng bước tiếp cận và ứng dụng AI cần gắn liền với các nguyên tắc: chính xác, minh bạch, bảo mật, an toàn và tôn trọng bản quyền. Mỗi cá nhân cần chủ động kiểm tra thông tin, tuân thủ quy định của đơn vị và bảo đảm sản phẩm được sử dụng đúng mục đích.
AI là công cụ hỗ trợ, không thay thế trách nhiệm của con người. Sử dụng AI đúng cách không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả công việc mà còn xây dựng môi trường y tế chuyên nghiệp, minh bạch, an toàn và tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ.
