Người mắc COPD cần cảnh giác bệnh tim mạch, nhất là sau đợt cấp

Tại Hội nghị Khoa học Kỹ thuật Bệnh viện An Bình năm 2026, PGS.TS.BS Lê Thị Tuyết Lan – Chủ tịch Hội Hen – Dị ứng – Miễn dịch lâm sàng TPHCM đã trình bày báo cáo về quản lý đa chuyên khoa ở bệnh nhân COPD đồng mắc bệnh tim mạch.

Theo chuyên gia, COPD và bệnh tim mạch có mối liên quan chặt chẽ. Người bệnh có thể đồng thời mắc tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim, bệnh mạch vành hoặc suy tim. Khi hai nhóm bệnh cùng tồn tại, việc chẩn đoán và điều trị trở nên phức tạp hơn, đặc biệt trong những đợt COPD diễn tiến nặng.

Vì sao người mắc COPD dễ gặp vấn đề tim mạch?

COPD là bệnh hô hấp mạn tính khiến luồng khí lưu thông qua đường thở bị hạn chế, gây ho, khạc đờm và khó thở kéo dài.

Theo số liệu được trình bày tại hội nghị, trong các nhóm bệnh nhân COPD được khảo sát tại Việt Nam, tỷ lệ mắc kèm tăng huyết áp lên đến 62%, rối loạn nhịp tim 63%, bệnh mạch vành hoặc thiếu máu cơ tim 26% và suy tim 18%.

Đặc biệt, khi COPD xuất hiện đợt cấp, tình trạng viêm gia tăng, phổi căng phồng quá mức và cơ thể có thể bị thiếu oxy. Những thay đổi này làm tăng gánh nặng lên hệ tim mạch.

Báo cáo cũng đề cập nguy cơ xảy ra biến cố tim mạch nghiêm trọng có thể tăng trong thời gian sau đợt cấp COPD và kéo dài đến một năm.

Điều này có nghĩa người bệnh không nên chủ quan ngay cả khi các triệu chứng hô hấp đã cải thiện. Việc theo dõi sức khỏe tim mạch sau đợt cấp cũng cần được chú trọng.

Khó thở do COPD hay bệnh tim? Những dấu hiệu cần đi khám ngay

Khó thở là triệu chứng thường gặp ở người mắc COPD, nhưng cũng có thể xuất hiện khi người bệnh bị suy tim hoặc các vấn đề tim mạch khác.

Theo PGS.TS.BS Lê Thị Tuyết Lan, bác sĩ cần đặc biệt lưu ý khi người mắc COPD xuất hiện những biểu hiện như:

• Đau hoặc tức ngực, nhất là khi nghi ngờ thiếu máu cơ tim.
• Khó thở tăng nhanh, khác với tình trạng thường ngày.
• Phù chân hoặc có biểu hiện gợi ý suy tim.
• Triệu chứng hô hấp không cải thiện dù đã điều trị theo hướng dẫn.

Khi xuất hiện những dấu hiệu này, người bệnh cần được đánh giá y tế sớm. Trường hợp đau ngực nghiêm trọng, khó thở dữ dội hoặc có dấu hiệu suy hô hấp, cần đến cơ sở cấp cứu.

Tùy tình trạng, bác sĩ có thể chỉ định điện tâm đồ, siêu âm tim và các xét nghiệm cần thiết để đánh giá tổn thương tim mạch.

Một điểm quan trọng được nhấn mạnh tại hội nghị là không nên mặc định mọi trường hợp khó thở ở người mắc COPD đều do bệnh phổi. Việc bỏ sót bệnh tim mạch có thể khiến người bệnh chậm được điều trị phù hợp.

Điều trị COPD có bệnh tim mạch: Không tự ý thay đổi thuốc hít

Việc điều trị COPD ở người mắc kèm bệnh tim mạch cần được cá thể hóa, dựa trên mức độ triệu chứng, tiền sử đợt cấp và tình trạng tim mạch.

Trong báo cáo, PGS.TS.BS Lê Thị Tuyết Lan đề cập vai trò của các thuốc giãn phế quản tác dụng kéo dài và liệu pháp phối hợp ba thành phần ICS/LABA/LAMA trong những trường hợp phù hợp.

Các thuốc này có những tác dụng khác nhau: giúp giãn đường thở, cải thiện thông khí và kiểm soát tình trạng viêm tại phổi.

Tuy nhiên, không phải tất cả người mắc COPD đều cần sử dụng liệu pháp bộ ba. Bác sĩ phải đánh giá đặc điểm bệnh, nguy cơ đợt cấp và những yếu tố liên quan trước khi lựa chọn phác đồ.

Đặc biệt, người bệnh không nên tự ý tăng liều thuốc giãn phế quản tác dụng ngắn khi khó thở. Việc sử dụng quá mức có thể gây tim đập nhanh và làm tăng nguy cơ gặp tác dụng không mong muốn, nhất là ở người có bệnh tim mạch.

Tương tự, người đang sử dụng thuốc điều trị tăng huyết áp, suy tim hoặc bệnh mạch vành không nên tự ngừng thuốc vì lo ngại ảnh hưởng đến COPD. Mọi thay đổi cần có sự đánh giá và phối hợp giữa bác sĩ chuyên khoa Hô hấp và Tim mạch.

Làm gì để giảm nguy cơ biến chứng tim phổi?

Bên cạnh sử dụng thuốc đúng chỉ định, người mắc COPD cần duy trì các biện pháp chăm sóc sức khỏe lâu dài.

Trước hết là bỏ thuốc lá và tránh tiếp xúc với khói thuốc. Đây là một trong những biện pháp quan trọng để hạn chế tổn thương đường hô hấp tiếp diễn.

Người bệnh cũng cần duy trì vận động phù hợp với khả năng, tham gia phục hồi chức năng hô hấp khi được chỉ định và bảo đảm chế độ dinh dưỡng đầy đủ.

Việc tiêm vắc xin phòng các bệnh nhiễm trùng hô hấp, như cúm, phế cầu và các vắc xin khác theo khuyến cáo, cũng góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh và xuất hiện đợt cấp.

Ngoài ra, người mắc COPD nên theo dõi các triệu chứng thường ngày, nhận biết sớm khi khó thở hoặc ho khạc đờm tăng lên và tái khám đúng hẹn.

Đặc biệt, những người đã có bệnh tim mạch cần kiểm soát tốt huyết áp, rối loạn nhịp tim, suy tim hoặc bệnh mạch vành theo hướng dẫn của bác sĩ.

Theo thông điệp được nhấn mạnh tại Hội nghị Khoa học Kỹ thuật Bệnh viện An Bình năm 2026, quản lý COPD không chỉ là kiểm soát triệu chứng hô hấp mà còn phải nhận diện nguy cơ tim mạch và phối hợp điều trị giữa các chuyên khoa.

Phát hiện sớm bệnh đồng mắc, sử dụng thuốc phù hợp và theo dõi chặt chẽ sau mỗi đợt cấp là những yếu tố quan trọng giúp người mắc COPD hạn chế biến chứng và duy trì chất lượng cuộc sống.