Theo ThS.BS.CKI Trần Quốc Phong – Trưởng Đơn vị Tiết niệu, Bệnh viện An Bình, muối không trực tiếp “ăn mòn” thận, nhưng lượng natri quá cao sẽ khiến cơ thể giữ nước, làm tăng thể tích tuần hoàn và tăng huyết áp. Khi tình trạng này kéo dài, các vi mạch tại cầu thận phải hoạt động dưới áp lực lớn hơn, dẫn đến rò rỉ đạm qua nước tiểu và làm bệnh thận tiến triển nhanh hơn ở những người mắc tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc bệnh thận mạn.
Đối với người đã mắc bệnh thận, ăn quá mặn còn làm tăng nguy cơ phù nề, khó kiểm soát huyết áp, giảm hiệu quả của một số loại thuốc bảo vệ thận và có thể góp phần dẫn đến suy tim. Theo khuyến cáo của Tổ chức Cải thiện Kết quả Bệnh thận Toàn cầu (KDIGO), người bệnh thận mạn nên sử dụng dưới 2g natri mỗi ngày, tương đương khoảng dưới 5g muối.
Bác sĩ Phong cho biết, ăn nhiều muối có thể làm tăng nguy cơ suy thận và sỏi thận nhưng thông qua hai cơ chế khác nhau.
Đối với suy thận, yếu tố quan trọng là tình trạng tăng huyết áp và tăng áp lực tại cầu thận kéo dài. Trong khi đó, ở người có nguy cơ sỏi thận, lượng natri cao sẽ làm tăng thải canxi qua nước tiểu, đồng thời làm giảm citrate niệu – chất có vai trò ngăn ngừa sự kết tinh tạo sỏi.
Vì vậy, nhiều người có tiền sử sỏi canxi dù hạn chế thực phẩm giàu canxi nhưng vẫn ăn mặn thì nguy cơ tái phát sỏi vẫn ở mức cao.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị người trưởng thành chỉ nên tiêu thụ dưới 5g muối mỗi ngày, tương đương chưa đến một thìa cà phê nhỏ.
Đáng lưu ý, đây là tổng lượng muối từ tất cả nguồn thực phẩm trong ngày, bao gồm muối nêm, nước mắm, nước tương, bột canh, thực phẩm chế biến sẵn và các món ăn bên ngoài, chứ không chỉ là lượng muối được cho trực tiếp vào món ăn khi nấu.
Theo các chuyên gia, nhiều thực phẩm không có vị quá mặn nhưng vẫn chứa lượng natri đáng kể. Các nguồn muối “ẩn” phổ biến gồm mì ăn liền và gói gia vị, nước chấm, nước dùng, các món kho, chả lụa, xúc xích, thịt nguội, cá khô, mắm, đồ muối chua, bánh snack, phô mai, bánh mì công nghiệp, thực phẩm đóng hộp và các món ăn chế biến sẵn.
Ngay cả một tô phở hay bún có vị vừa ăn cũng có thể chứa lượng natri cao do phần lớn natri nằm trong nước dùng.
Để hạn chế tác hại của muối, bác sĩ khuyến cáo nên giảm dần lượng muối trong khẩu phần để vị giác có thời gian thích nghi. Thay vì phụ thuộc vào vị mặn, có thể tăng hương vị món ăn bằng các loại gia vị tự nhiên như hành, tỏi, gừng, tiêu, chanh, giấm hoặc rau thơm.
Bên cạnh đó, người dân nên tập thói quen đọc hàm lượng natri trên nhãn thực phẩm, hạn chế sử dụng nước chấm, giảm lượng nước dùng trong các món bún, phở và tránh uống hết phần nước của mì ăn liền.
“Ăn nhạt không đồng nghĩa với ăn nhạt nhẽo. Đó là cách chuyển từ vị mặn sang cảm nhận hương thơm, vị chua, cay và vị tự nhiên của thực phẩm”, ThS.BS.CKI Trần Quốc Phong nhấn mạnh.
